Wycieczki narodowe na Krywań

Dzieje pomników i tablic ukazują, że nie tylko Słowacy chcieli przekabacić Krywań na swoją stronę. O nadanie konkretnego znaczenia przestrzeni na wierzchołku toczyła się swego rodzaju walka. W swej historii szczyt bywał narodową górą trzech, a nie jednego narodu. Zdarzało się mu funkcjonować jako monument zwycięstwa socjalizmu,  przyjaźni między bratnimi narodami, a wcześniej — pomnik chwały całej słowiańszczyzny. Każdym z tych pomników miał być po wieczność, żadnym się jednak nie stał i najprawdopodobniej, żadnym po wieczność nie będzie.

Continue reading

Otakar i Vlasta Štáflowie: rękopisy nie płoną

Chociaż Cmentarz Symboliczny pod Osterwą był dziełem życia małżeństwa czeskich artystów – Otakara i Vlasty Štáflów, nie dane im było uczestniczyć w ceremonii otwarcia i poświęcenia miejsca pamięci przez księdza i przywódcę narodu słowackiego – Josefa Tisę 10 sierpnia 1940 roku. Na rok przed rozpoczęciem wojny zmuszeni byli opuścić Słowację. Zginęli razem w walentynki 1945 roku w Pradze podczas omyłkowego bombardowania miasta przez wojska aliantów. Ich zasługi przywłaszczyli sobie inni i małżeństwo na wiele lat zniknęło z kart tatrzańskiej historii. Rękopisy jednak – jak wiadomo – nie płoną.

Continue reading

Stefan Zamkowski: wygnaniec z wysokiego zamku

Stefan Zamkowski był wybitnym taternikiem, przewodnikiem i ratownikiem. Zbudował i prowadził ukochane przez turystów schronisko. Nigdy nikomu nie odmówił pomocy. Za swoją ofiarność został po wojnie surowo ukarany. Wygnano go z ukochanych gór. W nowym wspaniałym świecie nie było w Tatrach miejsca dla faszysty i grabieżcy żydowskiego majątku. Nigdy już nie wrócił. Umarł 15 maja 1961 roku dwieście kilometrów od Tatr w Bańskiej Szczawnicy. Mówi się, że z tęsknoty pękło mu serce.

Continue reading